Role w analizie biznesowej - próba uporządkowania

Kim jesteś? Analitykiem biznesowym? Analitykiem systemowym? Tym i tym? Znak zapytania. Jak określasz swoją rolę? Co ważniejsze, jak definiujesz swój zakres odpowiedzialności? Czym się zajmujesz w organizacji, w projekcie? Jakie zadania wykonujesz?

W niniejszym wpisie odniosę się do często powracającego pytania, mianowicie do pytania o role w analizie biznesowej. W zależności od źródła i podejścia, możemy wyróżniać cały szereg ról: analityk biznesowy, analityk systemowy, analityk biznesowo-systemowy i cały szereg innych nazw stanowisk, bezpośrednio lub pośrednio zaangażowanych w realizację procesów analizy biznesowej.

Ciekawą próbę uporządkowania ról zaangażowanych w analizę biznesową podjęła IIBA w opracowaniu: https://www.iiba.org/career-resources/develop-your-business-analysis-career/business-analyst-career-road-map/.

https://www.iiba.org/career-resources/develop-your-business-analysis-career/business-analyst-career-road-map/

IIBA dokonała klasyfikacji ról zaangażowanych w analizę biznesową w zależności od obszaru zainteresowania (przykładowo role występujące w metodach zwinnych czy role związane z obszarem cyberbezpieczeństwa), ale także w zależności od poziomu funkcjonowania: strategicznego, operacyjnego, taktycznego. Poniższa grafika obrazuje koncepcję IIBA. Warto zwrócić uwagę, że IIBA wskazuje nie tylko nazwy stanowisk/role osób wykonujących czynności analityczne, ale także role, które mają wpływ na procesy analizy. Jest to interesująca próba uporządkowania lekkiego chaosu, który panuje w naszej branży w odniesieniu do nomenklatury dotyczącej ról i stanowisk.

Moją uwagę w szczególności zwróciły następujące aspekty:

IIBA wyróżnia rolę analityka systemowego, istnieje też rola lidera zespołu analitycznego, jest rola analityka strategicznego, zwinnego analityka biznesowego, natomiast nie pojawia się rola analityka biznesowego. Jest to dosyć ciekawe, ponieważ sprawia wrażenie, że w modelu dotyczącym stanowisk ról zaangażowanych w analizę biznesową brakuje roli oczywistej, a mianowicie roli analityka biznesowego.

IIBA nie rozpoznaje roli analityka IT czy projektanta IT, nazwy ról/stanowisk, które dosyć często pojawiają się w odniesieniu do osób wykonujących analizy na poziomie projektowym (czyli na poziomie opracowania rozwiązania). Osobiście uważam, że taka rola jak projektant IT czy analityk IT jest określeniem bardzo nieprecyzyjnym, określeniem, które raczej nie powinno być szeroko stosowane bez jasnego określenia, co mamy na myśli. Mówiąc o projektancie czy analityku IT, możemy mówić o osobie, która analizuje czy projektuje jakikolwiek aspekt systemów informatycznych, czy nawet szerszego kontekstu. Określenie projektant IT w żaden sposób nie implikuje, że mówimy o osobie zaangażowanej w analizę biznesową. Może to być równie dobrze osoba zaangażowana w tworzenie projektów technicznych. To samo dotyczy zresztą pojęcia analityk IT. Doceniam więc fakt, że IIBA jest w swoim podejściu nieco bardziej precyzyjna, a nazwy stanowisk w zasadzie jednoznacznie implikują obszar zainteresowania i obszar odpowiedzialności.

Fakt, na który IIBA zwraca wyraźną uwagę, a mianowicie że opracowana przez organizację koncepcja nie stanowi kompletnego obrazu rzeczywistości i wraz z rozwojem branży koncepcja ta powinna być rozwijana. Tym samym nie zamyka się na swoją swój własny sposób myślenia, uznaje, że istnieje cały świat ról, stanowisk poza ich podejściem.

Klasyfikacja ról opracowana przez IIBA to ciekawa próba uporządkowania rzeczywistości. Daje pewne wytyczne dotyczące tego, jak można określać niektóre role w zależności od obszaru i poziomu funkcjonowania.

W mojej opinii jest to jednak tylko swego rodzaju wskazówka, kolejne pomocne narzędzie, ale nie standard postępowania. W zależności od organizacji przy projekcie, nazwy stanowisk i zakresy odpowiedzialności mogą być różne - i może to być całkowicie w porządku, pod warunkiem że owe zakresy odpowiedzialności zostały wyraźnie zdefiniowane i są znane zainteresowanym (nie tylko “analitykowi”, ale i pozostałym członkom zespołu/organizacji). Innymi słowy, osobiście nie mam problemu z tym, że analityk systemowy częściowo wykonuje czynności z zakresu analizy strategicznej, pod warunkiem że taki właśnie zakres odpowiedzialności został w danej organizacji przy projekcie ustalony dla konkretnej roli.

Zachęcam osoby, które chciałyby w pewien sposób uporządkować wiedzę dotyczącą ról i odpowiedzialności osób zaangażowanych w procesy analityczne, do zapoznania się z koncepcją IIBA i odniesieniem tej koncepcji do swojej rzeczywistości.